મોબાઈલનો અતિઉપયોગ માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ઊંડી અને નકારાત્મક અસર કરે છે. સતત સ્ક્રીન સામે રહેવાના કારણે મનને પૂરતો આરામ મળતો નથી, જેના પરિણામે માનસિક થાક અને અશાંતિ વધે છે. વિચારશક્તિ ધીમી પડે છે અને નાની બાબતો પર પણ ચીડિયાપણું અનુભવાય છે. વ્યક્તિ હંમેશા વ્યસ્ત લાગતો હોવા છતાં અંદરથી ખાલી અને થાકેલો અનુભવે છે.

   મોબાઈલની લત એકાગ્રતા અને સ્મૃતિશક્તિને નબળી બનાવે છે. વારંવાર નોટિફિકેશન અને સતત સ્ક્રોલિંગથી મન એક જગ્યાએ ટકતું નથી. કોઈ પણ કામ પૂરી તન્મયતા સાથે કરવું મુશ્કેલ બની જાય છે. પરિણામે આત્મવિશ્વાસ ઘટે છે અને કામ અધૂરું રહેવાનો અનુભવ વારંવાર થવા લાગે છે, જે મન પર વધુ દબાણ ઊભું કરે છે.

     સોશિયલ મીડિયાનો વધુ ઉપયોગ તુલના અને અસંતોષની ભાવના વધારતો જાય છે. બીજાના જીવનને વધુ સારું, વધુ સફળ કે વધુ ખુશ જોઈને વ્યક્તિ પોતાના જીવનથી અસંતુષ્ટ થવા લાગે છે. આ તુલનાત્મક માનસિકતા ચિંતા, ઉદાસીનતા અને એકલતા જેવી લાગણીઓને જન્મ આપે છે, જે માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર જોખમ છે.

     ઉંઘની ગુણવત્તા બગડવી પણ માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પડતી મોટી અસર છે. સૂતા પહેલાં મોબાઈલ વાપરવાથી મગજ સક્રિય રહે છે અને ઊંઘ મોડે આવે છે. અધૂરી ઊંઘના કારણે બીજા દિવસે થાક, ચીડ અને નકારાત્મક વિચારો વધે છે. આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી ચાલે તો તણાવ અને ડિપ્રેશન તરફ દોરી શકે છે.

      ધીમે ધીમે વ્યક્તિ પોતાની લાગણીઓથી દૂર થવા લાગે છે. એકાંતમાં રહેવાની ઇચ્છા, વાતચીતમાં રસ ન લાગવો અને સાચી ખુશીની અનુભૂતિ ન થવી — આ બધા સંકેતો બતાવે છે કે માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર અસર થઈ રહી છે.

મોબાઈલનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ અને સમયસર આત્મચિંતન જ મનને સ્વસ્થ રાખવાનો સાચો માર્ગ છે.